Thị trường nói gì? · Tập 1

Thị trường giảm sâu, tài khoản của tôi sẽ ra sao?

Không dự báo, không khuyên mua bán. Chỉ hỏi dữ liệu 26 năm của VN-Index và 1.277 cổ phiếu ba câu: rơi bao sâu, bao nhiêu phần trăm về lại được, và phải chờ bao lâu.

26 năm
VN-Index 31/07/2000 → 02/11/2026, 6.403 phiên
1.277
mã cổ phiếu, gồm 749 mã đã rời sàn hoặc rời dữ liệu
13.696
tình huống "cổ phiếu trong đợt thị trường giảm" được đo

Nguồn giá: EODHD (giá đã điều chỉnh chia tách và cổ tức). Vốn hóa: WiData. Định nghĩa phép thử được chốt trước khi chạy; kết quả công bố nguyên trạng.

Tầng 1 · Thị trường

Từ 2000 đến nay VN-Index đã giảm 52 đợt — trung bình 2 đợt mỗi năm

Một đợt giảm bắt đầu khi chỉ số rơi từ đỉnh ít nhất 10%, kết thúc ở đáy khi chỉ số bật lên 10%. Giảm 10–20% gọi là nông, từ 20% trở lên gọi là sâu.

VN-Index (thang log) và 52 đợt giảm — đợt sâu, đợt nông

25 nông
giảm trung vị −14%, kéo dài trung vị 41 ngày
27 sâu
giảm trung vị −28%, kéo dài trung vị 72 ngày
28 → 72
ngày giảm trung vị, từ đợt 10–15% đến đợt 30–40%: càng sâu càng dài, không phải càng nhanh; tốc độ rơi ≈ 0,4%/ngày ở mọi nhóm

Ở lại thị trường 10 năm nghĩa là đi qua khoảng 20 đợt giảm, 10 đợt sâu. Tín hiệu sớm bắt được một phần, không phải tất cả; khác nhau là ở cách quản trị rủi ro khi nó đến. Người mua đúng cuối chu kỳ tăng gánh trọn mức giảm trung vị −28% và chờ trung vị 1.039 ngày.

Tầng 1 · Thị trường

Thị trường luôn lấy lại đỉnh. Nhưng với đợt sâu, một nửa số lần cần hơn 2,8 năm

Tỷ lệ đợt giảm mà VN-Index đã lấy lại đỉnh cũ sau…

52 đợt giảm, theo nhóm

NhómSố đợtĐộ sâu trung vịGiảm (ngày)Lấy lại đỉnh (ngày)
Nông 10–20%25−14,2%4167
Sâu ≥ 20%27−28,0%721.039
Tất cả52−21,6%50223
Nhanh nhất−10,0%811
Lâu nhất−40,0%3303.985 (đỉnh 03/2007 → 03/2018)

Giảm 72 ngày, chờ 1.039 ngày: với đợt sâu, thời gian về đỉnh dài gấp 14 lần thời gian rơi. Đợt hiện tại (đỉnh 18/05/2026, −13,5%) chưa lấy lại đỉnh.

Tầng 2 · Cổ phiếu trong đợt thị trường giảm

Khi thị trường giảm sâu, cổ phiếu trung bình giảm ngang chỉ số — nhưng cứ 10 mã có 1 mã mất quá nửa

Với mỗi đợt ở tầng 1 và mỗi mã có thanh khoản tại ngày đỉnh (≥ 500 triệu đồng/phiên), đo mức giảm sâu nhất của mã từ ngày đỉnh thị trường đến ngày đáy thị trường. 9.363 tình huống, 868 mã.

Phân phối mức giảm của cổ phiếu (p10 · trung vị · p90)

Cổ phiếu giảm bao nhiêu

Gần như không mã nào đứng ngoài một đợt giảm sâu: chỉ 0,9% mã không giảm. 63% mã giảm sâu hơn chỉ số.

Tầng 2 · Cổ phiếu trong đợt thị trường giảm

Sau đáy của đợt giảm sâu, một năm sau mới có một nửa số mã về lại giá cũ

% cổ phiếu về lại giá trước đợt giảm, tính từ đáy thị trường — nét đứt: VN-Index lấy lại đỉnh

Tỷ lệ hồi phục và thời gian chờ

Đợt sâu, theo thời kỳ

Con số dao động mạnh giữa các thời kỳ (39% → 76% sau 1 năm). Nói "khoảng 4–7 phần 10", không nói một số.

Tầng 3 · Chính cổ phiếu của bạn

Điều quyết định tài khoản là mã của bạn đã rời đỉnh bao xa, không phải thị trường giảm bao nhiêu

4.333 đợt giảm từ 20% trở lên của 792 mã, chỉ tính những đợt có đáy rơi vào một đợt thị trường giảm. Đo xác suất mã đóng cửa về lại đúng đỉnh cũ của nó.

Xác suất quay lại đỉnh cũ, theo mức mã đã giảm

Bảng tra cho người xem

Ổn định qua ba thời kỳ — về đỉnh trong 3 năm

Góc nhìn · Vốn hóa

Vốn hóa quyết định "rơi bao sâu", không quyết định "có về được không" khi đã biết độ sâu

Xếp hạng vốn hóa cuối năm trước (nguồn WiData): lớn = hạng 1–30, vừa = 31–100, nhỏ = 101–300, penny = ngoài 300. Chỉ tính đỉnh từ 2010.

Về đỉnh trong 1 năm, theo mức giảm × nhóm vốn hóa

Trong đợt thị trường giảm sâu (tầng 2)

Mã lớn ít khi rơi quá nửa (10% số đợt) và gần như không biến mất khỏi dữ liệu. Penny rơi quá nửa gấp đôi, và 1/3 biến mất — rời sàn, mất thanh khoản, hay chỉ là nhà cung cấp dữ liệu bỏ theo dõi, không phân biệt được.

Góc nhìn · Mua ở đỉnh lịch sử

Đang cách đỉnh lịch sử 30%, chờ 5 năm: cứ 10 mã thì 8 mã về bờ. Cách 70%: 2 mã

Tại mỗi cuối năm 2010–2021, lấy mọi mã đang thấp hơn đỉnh lịch sử từ 30% trở lên, rồi xem 5 năm sau có đóng cửa trên đỉnh đó không. 4.288 trường hợp đủ 5 năm quan sát.

Tỷ lệ về lại đỉnh lịch sử trong 5 năm, theo khoảng cách lúc bắt đầu chờ

Cùng phép đo, theo năm bắt đầu chờ — mốc chọn ảnh hưởng mạnh

Dữ liệu nói gì

Thị trường giảm sâu, tài khoản của bạn sẽ ra sao

Thị trường luôn lên lại, nhưng không sớm. 52 đợt giảm từ 2000; đợt sâu cần trung vị 2,8 năm để về đỉnh. Chỉ 1 trong 3 đợt sâu về đỉnh trong vòng một năm.
Chỉ số lên lại không kéo mã của bạn lên theo. Trong đợt sâu, một năm sau đáy mới có khoảng một nửa số mã về lại giá cũ; 1 trong 10 mã mất quá nửa giá trị.
Độ sâu của chính mã quyết định xác suất về bờ. Giảm 20–30%: 3/4 về đỉnh trong một năm. Giảm 30–50%: 4/10. Giảm quá nửa: 2/10, chờ trung vị hơn một năm rưỡi. Giảm hơn 70%: 3/100.
Vốn hóa đổi "rơi bao sâu" và đuôi xấu, không đổi xác suất về đỉnh khi đã biết độ sâu. Mã lớn hiếm khi mất quá nửa và gần như không biến mất; penny thì ngược lại.
Việc người xem tự làm: khi thị trường giảm sâu, hỏi "mã của tôi đang cách đỉnh bao nhiêu phần trăm?" rồi tra bảng ở tầng 3. Đó là xác suất lịch sử và thời gian chờ ứng với tình thế của bạn.

Tập 2: "Có nên trung bình giá?" — so cùng một khoản tiền mới bỏ vào mã đang giảm, vào rổ chỉ số, hay giữ lại.

Giới hạn

Những điều phải nói trước khi tin con số

  • Một thị trường, một nguồn giá. Cổ phiếu chủ yếu có dữ liệu từ 2006; các đợt 2001–2004 chỉ có chỉ số.
  • Giá đã cộng cổ tức, nên "về lại giá cũ" dễ hơn so với giá trên bảng điện. Chỉ số VN-Index không cộng cổ tức, nên so sánh cổ phiếu với chỉ số ở tầng 2 lệch có lợi cho cổ phiếu.
  • "Mất dữ liệu" gồm cả hủy niêm yết thật lẫn việc nhà cung cấp ngừng cập nhật (446 mã trong năm 2024). Mọi tỷ lệ đều có cận bi quan coi mất dữ liệu là không hồi; chênh lệch nhỏ với mã lớn, rộng với penny.
  • Tỷ lệ "trong N tháng" chỉ tính trường hợp còn đủ N tháng dữ liệu, nên các đợt 2025–2026 chưa đóng góp vào mốc dài.
  • Chỉ tính mã có thanh khoản tại đỉnh (≥ 500 triệu đồng/phiên). Không áp dụng cho mã rất nhỏ.
  • Các tình huống chồng lấn thời gian; thay vì khoảng tin cậy, kết quả được kiểm tính ổn định theo ba thời kỳ.
  • Đây là thống kê quá khứ, không phải dự báo cho đợt hiện tại, không phải khuyến nghị đầu tư.

Toàn bộ đặc tả, script và bảng số được lưu để kiểm tra lại. Công cụ đi kèm: Mã tôi cách đỉnh X% — xác suất về đỉnh.